Çanakkale Savaşı

Tarihi Önemi

Neden Önemli?

Çanakkale Savaşı, I. Dünya Savaşı'nın en kritik çatışmalarından biridir. İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u ele geçirip Osmanlı İmparatorluğu'nu savaştan dışlamak ve Rusya'ya deniz yoluyla destek sağlama planı, bu savaşla durdurulmuştur.

Bu zafer, Türk milletinin bağımsızlık iradesinin en güçlü ifadesi olmuş, Kurtuluş Savaşı'nın ve Cumhuriyet'in temellerinin atılmasında belirleyici rol oynamıştır.

Osmanlı'nın I. Dünya Savaşı'ndaki tek büyük zaferi
Mustafa Kemal'in askeri dehasının ilk büyük sınavı
250 binden fazla şehit verilmiştir
Dünya savaş tarihine geçen savunma stratejileri
Uluslararası ilişkileri değiştiren stratejik sonuçlar

Kronolojik

Zaman Çizelgesi

Savaşın başlangıcından geri çekilişe kadar olan kritik dönüm noktaları

19 Şubat 1915

Deniz Harekâtı Başlangıcı

İngiliz ve Fransız donanmaları Çanakkale Boğazı'na topçu bombardımanı başlattı. Dardanos ve Seddülbahir bataryaları hedef alındı.

18 Mart 1915

18 Mart Deniz Zaferi

İtilaf donanması Boğaz'dan geçmeye çalıştı ancak mayın tarlaları ve Türk topçusunun başarılı savunmasıyla Bouvet, Irresistible ve Ocean gemileri battı. Deniz harekâtı başarısız oldu.

25 Nisan 1915

Kara Harekâtı — Çıkarma

İtilaf güçleri Seddülbahir (Kapatese), Arıburnu (Anzak Koyu) ve Kumkale'de çıkarma yaptı. Mustafa Kemal, Conkbayırı'na koşarak taarruzu durdurdu.

25-29 Nisan 1915

Conkbayırı Muharebeleri

Mustafa Kemal'in ünlü emri: "Ben taarruzu emrediyorum, ölmeyi değil!" Türk birlikleri Conkbayırı'nı işgal eden düşmanı geri püskürttü.

1-8 Ağustos 1915

Anzak Taarruzu ve Kireçtepe

İtilaf güçleri son büyük taarruzlarını gerçekleştirdi. Kireçtepe ve Anafartalar bölgesinde şiddetli çatışmalar yaşandı. Mustafa Kemal Anafartalar Grup Komutanlığı'na atandı.

9 Ocak 1916

Geri Çekilme

İtilaf güçleri sürpriz bir şekilde Gelibolu Yarımadası'nı tahliye etti. Türk birlikleri düşmanın çekildiğini sonradan fark etti. Çanakkale kesinlikle geçilemedi.

Kahramanlık

Savaşın Önde Gelenleri

Çanakkale Savaşı'nda iz bırakan komutanlar ve kahramanlar

Mirliva — 19. Tümen Komutanı

Mustafa Kemal Atatürk

Conkbayırı'ndaki kararlılığı ve askeri dehasıyla savaşın gidişatını değiştirdi. "Ben taarruzu emrediyorum, ölmeyi değil!" sözüyle efsaneleşti.

Topçu — 27. Alay

Seyit Onbaşı

215 kiloluk mermiyi sırtına alarak namluya sürdüğü ve HMS Ocean gemisini vurduğu efsanevi Türk askeri. Çanakkale'nin simge isimlerinden biri.

Ordunun Asıl Kahramanı

Mehmetçik

Sıfır araç ve limited mühimmatla, yalnızca yüreği ve vatan sevgisiyle dünyanın en güçlü ordularına karşı duran Anadolu'nun fedakâr evladı.

Cepheler

Savaşın Başlıca Cepheleri

Gelibolu Yarımadası'ndaki kritik çatışma bölgeleri

Seddülbahir Cephesi

İngiliz ve Fransız birliklerinin karaya çıktığı ilk cephe. Kıyıdan içeriye ilerleme girişimleri şiddetli direnişle karşılaştı.

Anzak Koyu (Arıburnu)

Avustralya ve Yeni Zelanda birliklerinin çıkarma yaptığı cephe. Şiddetli tepelik arazide kanlı çatışmalar yaşandı.

Conkbayırı

Savaşın kaderinin belirlendiği stratejik tepe. Mustafa Kemal'in bizzat yönettiği savunma ile düşman durduruldu.

"
Those heroes that shed their blood and lost their lives... You are now lying in the soil of a friendly country. Therefore rest in peace. There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us where they lie side by side here in this country of ours.
— Mustafa Kemal Atatürk, 1934

Sonuç ve Miras

Unutulmayacak Bir Miras

Çanakkale Savaşı, yalnızca bir askeri zafer değil, aynı zamanda bir milletin yeniden doğuşunun habercisidir. Bu savaşta gösterilen kahramanlık, Kurtuluş Savaşı'na ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasına ilham vermiştir.

Bugün Çanakkale, dünya tarihindeki en saygıdeğer savaş mekanlarından biri olarak kabul edilmektedir. Her yıl yüz binlerce ziyaretçi, şehitlerin mezarlarını ziyaret etmek ve bu tarihi mirası yaşamak için Gelibolu Yarımadası'na akın etmektedir.

"Çanakkale geçilmez" artık sadece bir söz değil, bir inançtır.

ÇanakkaleGeçilmez